28 czerwca 2026 roku na Placu Centralnym w Warszawie zabrzmi koncertowe wykonanie opery Tosca Giacoma Pucciniego – jednej z najważniejszych i najczęściej wystawianych oper w historii muzyki.
Tosca powstała na podstawie sztuki La Tosca francuskiego dramatopisarza Victoriena Sardou, która od momentu premiery w 1887 roku cieszyła się ogromnym sukcesem. Włoskie libretto do opery napisali Luigi Illica i Giuseppe Giacosa. Puccini dostrzegł w niej potencjał operowy i po wielu staraniach o zgodę autora rozpoczął prace nad adaptacją. Początkowo wycofał się z projektu, koncentrując się na innych dziełach, takich jak Manon Lescaut czy Cyganeria, by kilka lat później powrócić do tego projektu i skomponować muzykę, która do dziś zachwyca publiczność na całym świecie. Światowa premiera opery odbyła się 14 stycznia 1900 roku w Teatro Costanzi w Rzymie.
Synopsis:
AKT I
Rzym, czerwiec 1800. Francuskie armie rewolucyjne, dowodzone przez Napoleona Bonaparte, toczą wojnę z resztą Europy. Rzym przez krótki czas był Republiką pod francuską ochroną, ale teraz uległ siłom alianckim. Cesare Angelotti, były konsul republikański, uciekł z więzienia. Schronił się w kościele Sant’Andrea della Valle, gdzie jego siostra, markiza Attavanti, ukryła klucz do kaplicy rodzinnej męża. Angelotti kryje się w kaplicy. Zakrystianin narzeka na swoją pracę i czynności, które musi powtarzać. Malarz Mario Cavaradossi wraca do kościoła, gdzie pracuje nad freskiem przedstawiającym Marię Magdalenę. Mówi zakrystianowi, że Magdalenie dał twarz tajemniczej kobiety, która modliła się w pobliżu kaplicy — w rzeczywistości twarz markizy, siostry Angelottiego.
Gdy zakrystianin odchodzi, Angelotti opuszcza kryjówkę i błaga Cavaradossiego o pomoc. W tym czasie ukochana Cavaradossiego- śpiewaczka Floria Tosca pojawia się w kościele, Cavaradossi słysząc, jej głosi poleca Angelottiemu wrócić do kaplicy i daje mu koszyk z jedzeniem. Cavaradossi otwiera drzwi Tosce. Ta robi mu wyzruty, pyta dlaczego wejście było zamknięte. Zazdrosna Floria podejrzewa, że Cavaradossi był z inną kobietą w kościele, ale on uspokaja jej obawy. Tosca wychodząc dostrzega, że kobieta na obrazie to markiza Attavanti. Oskarża Cavaradossiego o zdradę, ale on ponownie zapewnia ją o swojej miłości. Tosca odchodzi. Wystrzał z armaty sygnalizuje, że policja odkryła ucieczkę Angelottiego z więzienia. Cavaradossi i Angelotti uciekają do willi malarza.
Podekscytowany zakrystian wchodzi, by powiedzieć chórowi kościelnemu, że alianci odnieśli wielkie zwycięstwo nad Francuzami pod Marengo w północnych Włoszech. Podczas gdy grupa świętuje, przybywa baron Scarpia, szef rzymskiej tajnej policji, szukając Angelottiego. Jego agenci przeszukują kaplicę i odkrywają wachlarz markizy Attavanti. Scarpia rozpoznaje ją na obrazie Cavaradossiego. Tosca wraca. Scarpia pokazuje jej wachlarz i przekonuje, że Cavaradossi jest jej niewierny. Tosca przysięga zemstę i odchodzi, a kościół wypełnia się wiernymi. Scarpia wysyła swoich ludzi, by poszli za Toscą; wie, że zaprowadzi ich ona do Cavaradossiego i Angelottiego. Podczas gdy zgromadzenie intonuje Te Deum, Scarpia oświadcza, że podporządkuje Toscę swojej woli i wyznaje, że myśląc o niej zapomina o Bogu.
AKT II
Tego samego wieczoru, jedząc kolację w swoich komnatach w Palazzo Farnese, Scarpia jest przekonany, że posiądzie Toscę. Diwa będzie śpiewać w Palazzo na królewskiej gali, aby uczcić zwycięstwo aliantów. Agent Spoletta włamał się do willi Cavaradossiego i nie znalazł śladu Angelottiego, ale aresztował Cavaradossiego i przyprowadził go do Palazzo. Scarpia przesłuchuje zbuntowanego malarza, ale Mario odmawia udzielania informacji. Baron każe wezwać Toscę. Cavaradossi prosi ją aby milczała. Agenci barona wyprowadzają Cavaradossiego. Scarpia zaczyna przesłuchiwać Toscę. Na początku kobieta zachowuje zimną krew, ale kiedy Scarpia mówi jej, że Cavaradossi jest torturowany w sąsiednim pomieszczeniu Tosca nie wytrzymuje. Nie mogąc znieść krzyków Cavaradossiego, Tosca ujawnia kryjówkę Angelottiego. Agenci przyprowadzają Cavaradossiego, który jest ciężko ranny i ledwo przytomny. Scarpia ujawnia, że wie o kryjówce Angelottiego, Cavaradossi wściekle przeklina Tosce. Nagle nadchodzi wiadomość, że wieści o klęsce Napoleona pod Marengo były fałszywe; Bonaparte wygrał bitwę. Cavaradossi wykrzykuje swój sprzeciw wobec tyranii, a Scarpia wydaje rozkaz by go stracić.
Gdy Scarpia zostaje sam na sam z Toscą, daje jej do zrozumienia, że pozwoli Cavaradossiemu odejść wolno, jeśli kobieta mu się odda. Tosca odmawia, ale Scarpia staje się bardziej natarczywy, Tosca rozumie, że Scarpia ma władzę nad życiem Cavaradossiego. Zrozpaczona modli się do Boga o pomoc. Spoletta pojawia się z informacją, że Angelotti popełnił samobójstwo. Tosca rozumie, że musi się oddać Scarpii by ocalić ukochanego. Scarpia rozkazuje Spoletcie przygotować pozorowaną egzekucję Cavaradossiego – „jak hrabiego Palmieri” , po której malarz ma zostać uwolniony. Tosca żąda, aby Scarpia przygotował list żelazny by mogła wraz z Mario opuścić Rzym. Baron wykonuje to polecenie. Potem obejmuje Toscę, ale ona chwyta nóż ze stołu i zadaje mu cios. Zanim opuści pokój, odprawia obrzęd nad ciałem Scarpii.
AKT III
Świt, następnego dnia. Cavaradossi oczekuje egzekucji na Zamku Świętego Anioła. Przekupuje strażnika, aby dostarczył Tosce list pożegnalny, a następnie, przytłoczony emocjami, poddaje się rozpaczy. Pojawia się Tosca i wyjaśnia, co się stało, zapewnia, że baron już im nie zagraża. Oboje wyobrażają sobie swoją przyszłość na wolności. Gdy przybywa oddział egzekucyjny, Tosca błaga Cavaradossiego, aby przekonująco zagrał swoją śmierć. Żołnierze strzelają do Cavaradossiego i odchodzą. Tosca po chwilu odkrywa, że egzekucja była prawdziwa i że została oszukana przez barona. Ludzie Scarpii , którzy odkryli, że baron został zamordowany, rzucają się, aby ją aresztować. Tosca krzyczy, że spotka się ze Scarpią przed Bogiem i popełnia samobójstwo skacząc do Tybru.
W programie koncertu nie zabraknie najsłynniejszych arii, w tym E lucevan le stelle i Vissi d’arte. Tosca to dzieło łączące dramatyczną akcję, napięcie polityczne i namiętność miłości – monumentalna włoska klasyka w sercu Warszawy.
